نواحى . يك تن به نام طاهر قدسى از مشايخ شام ، كه در ضميمهء تاريخ نيشابور نام او آمده است و در ردهء دانشمندان حدود 300 هجرى است ، و احتمالا در خراسان هم بوده است . آيا اين شخص پدر مؤلف اين كتاب مىتواند باشد ؟ اين پرسشى است كه طرح كردن آن زيانى ندارد . [ 1 ] تحصيلات و آموخته‌هاى او چنان كه از مطاوى كتاب او دانسته مىشود ، وى بر مجموعهء دانشهاى عصر خويش ، به ويژه منطق و كلام و فلسفه و نجوم و ادب عرب و فقه و تفسير و حديث و تاريخ و جغرافيا ، احاطه‌اى كامل دارد و مردى است « دايرة المعارفى » و در بعضى از رشته‌ها تسلّطى چشمگير دارد . وى چنان كه خود تصريح مىكند و از خلال اشارات غير مستقيم او نيز دانسته مىشود ، چندين زبان مىدانسته است . گذشته از زبان عربى كه در آن مردى اديب و فرهيخته است ، به زبان فارسى درى نيز آشنايى داشته و شعرها و عباراتى فارسى در خلال كتاب خويش ، گاه به تناسب ، نقل مىكند . زبان عبرى را به خوبى مىدانسته و عباراتى از انجيل و تورات را به خط عبرى در خلال كتاب خويش نقل مىكند . [ 2 ] از مقايسه‌اى كه ميان زبان سريانى و عبرانى مىكند ، اطلاع او را از اين زبان نيز مىتوانيم دريابيم . [ 3 ] استادان و مشايخ او از خلال كتاب و تصريحات مؤلف مىتوان دريافت كه او با جمع كثيرى از اهل علم و دانشمندان حديث ديدار داشته و از عده‌اى از آنها سماع حديث كرده است . از طريق همين اشارات تا حدّى به حوزهء جغرافيايى سفرهاى او و نيز زمان اين سفرها مىتوان پى برد . گر چه تحديد هويّت بعضى از اين مشايخ چندان آسان نيست ، ولى در مجال اندكى كه بود ، هويّت چند تن از ايشان را خوشبختانه به دست آورديم و از اين رهگذر تا حدى زمان ديدار او را با ايشان مىتوان محاسبه كرد .

--> [ 1 ] طبقات الصوفيهء سلمى ، 275 و تاريخ نيشابور خليفه ، 72 . [ 2 ] البدء ، ج 5 ، ص 30 - 32 . [ 3 ] همان جا ، ج 1 ، ص 63 .